dinsdag 22 september 2015

Cyrilla van der Donk over nieuwe editie "Praktijkonderzoek in zorg en welzijn"


Vlak voor de zomer is de tweede, herziene editie uitgebracht van Praktijkonderzoek in zorg en welzijn. De eerste druk is het meest geleende boek van Studiecentrum Kapittelweg en van geen andere titel zijn er meer exemplaren aanwezig in het studiecentrum. Ook de tweede druk is populair: op het moment van dit schrijven zijn alle 52 uitleenexemplaren uitgeleend.
Het boek is geschreven door Cyrilla van der Donk en Bas van Lanen. Beiden hebben jarenlang ervaring met praktijkonderzoek in het hoger beroepsonderwijs. Cyrilla van der Donk is werkzaam voor het Instituut voor Leraar en School en het Instituut Paramedische Studies aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Zij was zo vriendelijk enkele vragen te beantwoorden over de nieuwe editie.


De vorige editie dateert van 2011, is de eerste druk nu al inhoudelijk verouderd?
Praktijkonderzoek in zorg en welzijn is een leerboek. Dit betekent dat het gebaseerd moet zijn op de nieuwste ontwikkelingen en inzichten op het gebied van zowel de thematiek (praktijkonderzoek in zorg en welzijn) als de didactiek (de wijze waarop je praktijkonderzoek kunt leren uitvoeren). In feite is de nieuwe editie op een onderzoeksmatige wijze tot stand gekomen. Bas en ik begeleiden allebei studenten en collega’s bij het uitvoeren van praktijkonderzoek.

Op deze manier verzamelen we data over de toepassing van de methodiek in de praktijk. Bovendien krijgen we van Uitgeverij Coutinho de beoordelingen van alle aanvragers toegestuurd. Daar halen we ook verbeterpunten uit. Dit spiegelen we aan gerenommeerde literatuur en actuele publicaties.

Het boek Praktijkonderzoek in zorg en welzijn is in 2014 in het Duits verschenen. We hebben daarbij intensief samengewerkt met Prof. Dr. Michael T. Wright van de Katholische Hochschule für Sozialwesen Berlin. Het mag duidelijk zijn dat ook dat geleid heeft tot nieuwe inzichten.

Zo is de methodiek van praktijkonderzoek nu gerelateerd aan de terminologie van de sociale wetenschappen, is de verbinding tussen praktijkonderzoek en het dagelijks handelen beter zichtbaar gemaakt (bijvoorbeeld door meer aandacht te besteden aan de implementatie), is de literatuurstudie nadrukkelijker verbonden aan de probleemanalyse en zijn bronnen en voorbeelden geactualiseerd. Ook is er een website ontwikkeld met aanvullende ondersteuning voor gebruikers van het boek.


Op de site van Coutinho staat over het verschil met de vorige editie: “er is meer aandacht voor het gebruik van literatuur bij het uitvoeren van praktijkonderzoek”. Opleidingen doen steeds een vaker een beroep op de informatiespecialisten van de studiecentra voor lessen over het zoeken en verwerken van informatie.
Hoe sta je daar zelf tegenover? (Denk hierbij aan de (betaalde) databanken die de studiecentra aanbieden, het zoeken naar wetenschappelijke informatie, bronvermelding volgens de APA richtlijnen, etc.).

Ik ben hier erg blij mee. Als je praktijkonderzoek uitvoert wil je bestaande inzichten relateren aan een specifieke beroepscontext, zodat je nieuwe praktijkkennis verwerft. Het is daarbij belangrijk om grondig kennis te nemen van de onderzoeksresultaten van anderen. De studiecentra zijn specialist in het zoeken en verwerken van informatie en zijn bij uitstek geschikt om in samenspraak met de opleidingen studenten te leren hoe ze informatievaardig kunnen worden. Ik heb zelf hele goede ervaringen met het aanbod van het studiecentrum van GGM aan het Instituut Paramedische Studies. Ik kan andere instituten alleen maar aanraden hierover in gesprek te gaan met de studiecentra.


Het boek is bij veel opleidingen verplicht, merk je daar wat van tijdens contacten met studenten en/of collega’s?
Ja, zeker! Ik krijg ontzettend veel positieve reacties. Studenten tonen zich niet altijd even enthousiast over het onderzoek dat ze moeten uitvoeren, maar ze vinden het wel een heel fijn boek. Wat ik het meeste hoor, is dat het prettig leest en echt behulpzaam is. Fantastisch toch?


Het boek is door jou geschreven samen met Bas van Lanen, hoe is jullie taakverdeling geweest?
Aanwinstenkast Studiecentrum Kapittelweg.
Inmiddels zijn deze exemplaren
allemaal uitgeleend...
Bas en ik hebben elkaar een aantal jaren geleden leren kennen, toen we allebei leraren in het voortgezet onderwijs moesten opleiden in het uitvoeren van praktijkonderzoek. We bleken enorm op dezelfde golflengte te zetten voor wat betreft de visie op praktijkonderzoek en de didactische vertaling ervan naar lesmateriaal. We zijn onze krachten gaan bundelen en dat heeft in 2009 geleid tot de eerste druk van Praktijkonderzoek in de school.
Een hele duidelijke taakverdeling hebben we niet. We schrijven allebei inhoudelijke teksten, voorbeelden en oefeningen, al dan niet in samenwerking met collega’s van de hogescholen en/of professionals uit het werkveld. De conceptteksten beoordelen we van elkaar en ontwikkelen we verder. De feedback die we op elkaar geven bevat altijd een verbeterslag. We durven kritisch te zijn op elkaars werk. Relatief zelden zijn we het echt met elkaar oneens en dan volgt er een discussie. Daar zijn we tot nu toe altijd uit gekomen.

Wat belangrijk is in onze samenwerking, is dat we altijd op elkaar aan kunnen: zo weet ik dat Bas altijd kwaliteit levert en zich aan zijn afspraken houdt en kan Bas op mij vertrouwen. We zijn vooral als team zo sterk, omdat we elkaar scherp houden.


Kunnen we in de toekomst nog meer boeken van jou/jullie verwachten?
Praktijkonderzoek in de school wordt in samenwerking met Dr. Harry Kullmann en Prof. Dr. Annette Textor van de Universität Bielefeld momenteel vertaald in het Duits. En er is hele serieuze belangstelling vanuit Brazilië voor een Braziliaans Portugese vertaling van Praxisforschung im Sozial- und Gesundheitswesen! Dat is het boek dat we dus samen met Michael T. Wright geschreven hebben.
Daarnaast is onlangs het schoolbook Onderzoekend leren – een stappenplan voor onderzoeksopdrachten verschenen dat zich richt op leerlingen in het voortgezet onderwijs.


Heb je nog tips voor wie ook een boek zou willen schrijven?
Doen! Ik heb er ontzettend veel van geleerd en het heeft veel deuren voor me geopend. Ik vind het nog elke dag een feest dat onze boeken het zo goed doen. Temeer, omdat ik geloof dat praktijkonderzoek professionals in onderwijs, en zorg en welzijn, concrete handvatten kan bieden om de eigen praktijk op een systematische wijze in interactie met anderen te verkennen, te leren begrijpen en waar nodig, te verbeteren. Het is een methodiek die goed inpasbaar is in het dagelijks beroepsmatig handelen.



De nieuwe editie van Praktijkonderzoek in zorg en welzijn is in veelvoud aanwezig bij zowel Studiecentrum Kapittelweg als bij Studiecentrum MWD, uitleenbaar en ter inzage; kijk in de catalogus voor de beschikbaarheid.
Het boek is te koop voor € 32,50 te koop, docenten kunnen een beoordelingsexemplaar aanvragen. Kijk voor meer informatie op de website van Uitgeverij Coutinho.

De Duitstalige versie, Praxisforschung im Sozial- und Gesundheitswesen, is te leen en ter inzage aanwezig bij Studiecentrum Kapittelweg, zie de catalogus voor details.
Het boek Onderzoekend leren - een stappenplan voor onderzoeksopdrachten is aanwezig bij Studiecentrum Educatie en Studiecentrum Kapittelweg, kijk in de catalogus voor beschikbaarheid.